Ποιες είναι οι βασικές ψυχολογικές ανάγκες;

⠀ Σύμφωνα με τη Θεωρία του Αυτοπροσδιορισμού (Self-Determination Theory, στο εξής SDT) όλοι οι άνθρωποι, ανεξαρτήτως πολιτισμικού πλαισίου, έχουν τρεις βασικές ψυχολογικές ανάγκες: Αυτονομία (Autonomy) Η ανάγκη να κατευθύνουν ελεύθερα τη ζωή τους, να αποφασίζουν για τον εαυτό τους με βάση τις αξίες και τις επιθυμίες τους, να μην ετεροκαθορίζονται. Read more

Αυτοπαρατήρηση ή αυτοεξάντληση;

⠀ ⠀ Συχνά στα θεραπευτικά δωμάτια ή στα θεραπευτικά κείμενα εισηγούμαστε την αυτοπαρατήρηση ως έναν τρόπο αυτορρύθμισης (κατευνασμού ή αλλαγής των κατακλυσμιαίων συναισθημάτων ή των ανεπιθύμητων σκέψεων) ή ως “γυμναστική” για τις πολύτιμες σχετικές λειτουργίες του προμετωπιαίου φλοιού (του διευθυντή και επόπτη, ενορχηστρωτή και μαέστρου του εγκεφάλου). Αυτού του είδους Read more

Με το λιοντάρι ή με το ελάφι; Εξαρτάται!

⠀ ⠀ Το αστείο αυτό meme καταγράφει ένα παράδοξο που συμβαίνει συχνά (κι όχι μόνο σε …ντοκιμαντέρ με ζώα), ωστόσο σπάνια συνειδητοποιούμε: Το ίδιο συμβάν σε διαφορετικές περιστάσεις να το ερμηνεύουμε διαφορετικά – και να προκαλεί διαφορετικά (έως και αντίθετα) συναισθήματα. Τι επηρεάζει τη διαφορετική ερμηνεία και το διαφορετικό συναισθηματικό Read more

Συγχώρεση

Δύσκολα συναισθήματα, δύσκολες μνήμες, άσχημα λόγια που ειπώθηκαν, αναγκαία λόγια που δεν χώρεσαν, διαψεύσεις, προδοσίες, επώδυνες απογοητεύσεις, ανεπιθύμητες εκβάσεις, ορφανές ανάγκες, ρήξεις. Αγκάθια στις σχέσεις με άλλους. Αγκάθια εσωτερικά. Τι κάνω με όλα αυτά; Πώς θα τα τακτοποιήσω; Πρέπει να συγχωρήσω; Πώς να συγχωρήσω; Εν τέλει τι σημαίνει συγχωρώ; Τι Read more

Ο Άλλος Είναι Άλλος: η ετερότητα στη συσχέτιση

Ο άλλος είναι άλλος. Κι αφού είναι άλλος: Έρχεται από μια δική του ιστορία. Με το δικό του υλικό. Σκέφτεται τα δικά του. Αισθάνεται τα δικά του. Έχει τις δικές του ανάγκες. Κάνει τις δικές του αξιολογήσεις. Έχει τις δικές του προτιμήσεις. Πώς προσεγγίζουμε αυτόν τον άλλον; Τι να περιμένουμε Read more

Ο αφηγητής εγκέφαλος και οι αυτοεκπληρούμενες προφητείες

Τι ιστορία λέω για τον εαυτό μου; Τι ιστορία λέω για τη ζωή; Για τους άλλους ανθρώπους; Για την τύχη μου; Συνήθως δεν το συνειδητοποιούμε, αλλά πίσω από κάθε εμπειρία μας απλώνεται, σαν ενιαίο δομικό υπόστρωμα, σαν μόνιμος καμβάς, σαν συνεκτικός αρμός, μια γενική αφήγηση κατανόησης του Εαυτού και του Read more

A.Ι. και ανθρώπινος νους (2) – Γνωστική και ψυχολογική αυτοπροστασία

Σε συνέχεια της προηγούμενης ανάρτησης: Πώς θα μπορούσαμε να κάνουμε χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης (Artificial Intelligence, A.I.) οχυρώνοντας, όσο το δυνατόν καλύτερα, το μυαλό μας; Προστατεύοντας την ικανότητά του για διάκριση, την ηρεμία και την ικανοποίησή του, τη μακροπρόθεσμη γνωστική λειτουργικότητά του, την ευελιξία του και την εμπιστοσύνη του στους Read more

A.I. και ανθρώπινος νους (1)

Αλλάζουν τα δημοφιλή μοντέλα A.I. τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε και ερμηνεύουμε την πραγματικότητα, τον τρόπο που σκεφτόμαστε ή ακόμα και που σχετιζόμαστε; Παράλληλα με τα αδιαμφισβήτητα θετικά αποτελέσματα που επιφυλλάσσει η χρήση τους, ιδίως ως προς την παραγωγικότητα και τη διάχυση της γνώσης, τι επιπτώσεις μπορούν να έχουν στον ψυχισμό Read more

Το A.I. στη θέση του θεραπευτή: Όρια και κίνδυνοι

Μονίμως διαθέσιμο (και δωρεάν σε μεγάλο βαθμό). Άψογα ενημερωμένο. Με εντυπωσιακή ικανότητα για άντληση γνώσεων, για δόμηση αναλυτικών συλλογισμών, ακόμα και για επίδειξη “ενσυναίσθησης”, έστω κατ’ απομίμηση του υλικού πάνω στο οποίο έμαθε (ως Μεγάλο Γλωσσικό Μοντέλο). Η χρήση του A.I. για ψυχολογικού χαρακτήρα εκμυστηρεύσεις ή για αναζήτηση εξηγήσεων και Read more

Περί “τοξικότητας”

“Τοξικές φιλίες”, “τοξικές σχέσεις”, “τοξικοί άνθρωποι”. Όπως συχνά συμβαίνει, η διάδοση των συγκεκριμένων όρων, στο κοινωνικό λεξιλόγιο γύρω από τις σχέσεις, προήλθε από το ότι περιέγραψαν αρχικά εύστοχα και πρωτότυπα κάποιο δύσκολο διαπροσωπικό βίωμα, έδωσαν πετυχημένα “φωνή” σε μια κακή εμπειρία που δυσκολευόταν να εκφραστεί. Το “τοξικός” περιέγραψε ιδανικά ένα Read more